گلوسوفوبیا و مدیریت ترس و استرس در سخنرانی
ترس در مقابل فوبیا
همه جانداران در طول زندگی خود حس ترس را تجربه می کنند. ترس حسی است که در کنار سایر احساسات معنا و مفهوم خود را بروز می دهد. همانطور که حس شادی در مقابل غم تفسیر می شود، ترس هم در مقابل احساس شجاع بودن است که تعبیر می شود. اما وقتی می گوییم که حس ترس در همه جانداران نهاده شده به این خاطر است که در صورت عدم وجود حس ترس، دیگر هیچ حیوان شکاری مثل گوزن و آهو از چنگ هیچ درنده ای همچون شیر و پلنگ گریزان نخواهد بود. هیچ صیدی ترس از دام صیاد نخواهد داشت. ما انسان ها هم از این قاعده مستثنی نیستیم. اگرچه که بروز عواطف به طور ذاتی در تمام موجودات هستی وجود دارد و دیده شده است. اما آنچه که ما انسان ها را از سایر جانداران برای بروز احساساتمان متمایز می کند، قدرت کنترل و انتخاب ما است.
شاید از خودتان بپرسید که قدرت کنترل و انتخاب چگونه ما را نسبت به سایر جانداران متفاوت کرده است؟ برخلاف سایر موجودات که درک حسی خود را به صورت مادی و فیزیکی از محیط حاضر در آن می گیرند، نوع بشر همان احساسات را در ذهن خود شکل می دهد، می پروراند و نهایتا بروز می دهد. همه اینها در حالی اتفاق می افتد، که ممکن است فرد به صورت فیزیکی در آن محیط حاضر نباشد. ما با دیدن یک تصویر حس خوشحالی، آرامش و یا ترس و استرس را از خود بروز می دهیم. پس این ما هستیم که انتخاب می کنیم نسبت به تصویر واکنش حسی نشان دهیم یا نه. اما بیشتر ما نوعی از ترس و استرس را دائما در پس ذهن خود داریم که با مواجه با آن امکان کنترل خود را نداریم و ناخواسته چنین حس ترس و استرسی در ما نمایان می شود. این نوع احساس دائمی ترس، فوبیا نام دارد.
ترس یا فوبیا
فوبیا اختلالی اضطرابی است که توام با ترس پیوسته و بیش از اندازه از اشیاء یا موقعیت ها تعبیر می شود. فوبیا انواع مختلفی دارد که به صورت کلی می توان به سه گروه تقسیم کرد. فوبیای ساده (خاص) که رایج ترین مدل است و بر روی اشیاء خاص تمرکز می کند. برای نمونه ترس از مار، حشرات، ارتفاع، پرواز، تونل و … در این دسته قرار دارد. نوع دوم فوبیای اجتماعی است. این نوع از فوبیا بیانگر اضطراب شدیدی است که در موقعیت های اجتماعی یا عمومی شکل می گیرد. ترس از صحبت کردن در مقابل دیگران و سخنرانی کردن جزء این نوع از فوبیا محسوب می شود. نوع سوم گورافوبیا است. به معنی ترس از تنها ماندن در مکان های عمومی که فرار آسانی از آن وجود ندارد. مثل موقعیتی که فرد در اتاقی پر جمعیت قرار دارد یا حتی در آسانسور با افراد دیگر قرار می گیرد. این مطلب به ترس از سخنرانی در مقابل افراد و مدیریت ترس و استرس در سخنرانی می پردازیم.
ترس از سخنرانی
ترس از سخنرانی در مقابل دیگران زیر شاخه ای از فوبیای اجتماعی است که گلوسوفوبیا (Glossophobia) نام دارد. گلوسوفوبیا یا ترس از صحبت کردن در جمع، یک فوبی بسیار رایج است و اعتقاد بر این است که تا 75٪ از جمعیت را تحت تأثیر قرار می دهد. برخی از افراد در هنگام صحبت کردن در جمع کمی استرسی می شوند، حال اینکه برخی دیگر وحشت زده و مضطرب می شوند. این افراد معمولا به هر قیمتی به دنبال دوری جستن از موقعیت های سخنرانی هستند. در مواقعی هم که ناچار باشند در جمع صحبت کنند، صحبت کردنشان با صدای ضعیف، همراه تپق زدن و لرزان است. چگونه بر ترس از سخنرانی در جمع غلبه کنیم؟ در ادامه مطلب به راهکارهای مدیریت ترس و استرس در سخنرانی می پردازیم.
حس ترس از سخنرانی در مقابل جمعیت در افراد با علائمی همراه است. علائمی همچون افزایش فشار خون، افزایش تعریق، سفت شدن عضلات بالای کمر، خشک شدن دهان، حالت تهوع و احساس وحشت در هنگام اجبار به صحبت در جمع متداول هستند. البته بعضی از این نشانه ها در اغلب افراد هنگام مواجه با هر نوعی از فوبیا بروز پیدا می کنند. به نظر می رسد اکثر انواع فوبیا به طور غیر طبیعی ظاهر و اغلب از اوایل بزرگسالی یا قبل از آن در دوران کودکی شروع می شوند. حتی عواملی چون ژنتیک، محیط اطراف، عوامل روانی و بیولوژیکی می توانند اثر گذار باشند. افرادی که هراس از سخنرانی در جمع دارند، بعضا ترس از خجل شدن یا طرد شدن در آن موقعیت را دارند.
مدیریت ترس و استرس در سخنرانی
خوشبختانه امکان مدیریت ترس و استرس در سخنرانی برای همه افراد درگیر این نوع فوبیا وجود دارد. با تمرین قرار گرفتن در موقعیت سخرانی که به این روش درمان شناختی رفتاری (CBT) می گویند، به فرد مهارت های مقابله با ترس آموزش داده می شود. با تکرار، تمرین و در گذر زمان فرد می آموزد که موقعیت های استرس زا را مدیریت کند.
همیشه از قبل خودتان را آماده سخنرانی کنید. برای فائق آمدن بر ترس خود از سخنرانی در جمع از محل برگزاری مراسم و تمام تجهیزات و موقعیت قرارگیری آنها در محل بازدید کنید. در حد توان در مورد مبحث مورد نظر مطالعه کنید. با این کار احتمال بیان مطالب نادرست یا انحراف از موضوع در هنگام سخنرانی کاهش می یابد. اگر اندکی از جریان اصلی موضوع سخنرانی منحرف شوید، اشراف به مطالب شانس برگشت سریع شما به خط اصلی موضوع را افزایش می دهد.
راهکارهای رفع تپق در صحبت کردن
کار نیکو کردن از پُر کردن است. یکی از راهکارهای رفع تپق در صحبت کردن، ارائه کامل و تمرینی سخنرانی برای مخاطبان داوطلب است. برای غلبه بر مدیریت ترس و استرس در سخنرانی این کار را چندین بار برای هر کسی که با او احساس راحتی می کنید، انجام دهید. بعد از اتمام اجرا، از پیشنهادات و انتقادات شنوندگان خود جهت کاهش استرس خود برای سخنرانی استفاده کنید. یکی دیگر از راهکارهای رفع تپق در صحبت کردن، ضبط کردن ویدیویی از سخنرانی تمرینی است. بعد از اتمام کار، چندین مرتبه ویدیو را ببینید و برای بهتر شدن عملکردتان اصلاحاتی لازم را انجام دهید.
برای مدیریت ترس و استرس در سخنرانی بیشتر به اطلاعاتی که در اختیار دارید، بپردازید. معمولا، مخاطبان بیشتر به دنبال کسب اطلاعات جدید هستند و بر روی دریافت اطلاعات متمرکز می شوند. با علم به این موضوع، سعی کنید با آرامش به سخنرانی خود بپردازید. با حفظ آرامش، احتمالا آنها حتی متوجه ترس شما نمی شوند. از سکوت و مکث ناگهانی نترسید. وقتی برای لحظه ای حرف های خود را فراموش می کنید، ممکن است استرسی شوید و فکر کنید مدت زیادی سکوت کرده اید. به خود یادآوری کنید که حتی اگر سکوتتان بیشتر از یک لحظه هم باشد، باز هم اشکالی ندارد. به مخاطبانتان القا کنید که مکث برنامه ریزی شده است و در آن صورت آنها متوجه نخواهند شد.
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.